Πραγματοποιήθηκαν σήμερα(19/9/06) το μεσημέρι, με ιδιαίτερη λαμπρότητα, στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη, τα εγκαίνια της έκθεσης «Ελαίας Εγκώμιον», επί τη ευκαιρία της Ελληνικής Προεδρίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, από την ΥΠΕΞ κα Μπακογιάννη, τον ΥΠΠΟ κ. Βουλγαράκη, και τον Αναπληρωτή Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ κ. Malloch Brown. 

ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ «ΕΛΑΙΑΣ ΕΓΚΩΜΙΟΝ» ΣΤΗΝ ΕΔΡΑ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ 

 

           

Στα εγκαίνια επίσης παρευρέθηκαν πολλοί ΥΠΕΞ ευρωπαϊκών κρατών, μεταξύ των οποίων, της Αυστρίας, της Νοτίου Κορέας και της ΠΓΔΜ, ο Βοηθός  ΓΓ του DPI (του Τμήματος Δημόσιας Πληροφόρησης των Ηνωμένων Εθνών) κ. Sashi Tharoor, ανώτατα στελέχη Μονίμων Αντιπροσωπειών στα Ηνωμένα Έθνη, Έλληνες υπάλληλοι του ΟΗΕ και πολλοί ομογενείς.

 

             Η έκθεση πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του Υπουργείου Εξωτερικών, του Υπουργείου Πολιτισμού, της Γενικής Γραμματείας Ολυμπιακής Αξιοποίησης, καθώς και της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδος στα Ηνωμένα Έθνη. 

Στην ομιλία της η κα Μπακογιάννη τόνισε τα εξής: «Κύριε Αναπληρωτή Γενικέ Γραμματέα, κα Πρόεδρε της Γενικής Συνέλευσης, Εξοχότατοι, Αγαπητοί Συνάδελφοι, Κυρίες και Κύριοι Θα ήθελα καταρχήν να ευχαριστήσω όλους όσους βοήθησαν στην προετοιμασία και στη διοργάνωση αυτής της θαυμάσιας έκθεσης. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω εκ βαθέων όλους εσάς, τους εκλεκτούς μας καλεσμένους, που παρευρίσκεστε εδώ, σήμερα το μεσημέρι. Σήμερα, εγκαινιάζουμε μία ιδιαιτέρως επίκαιρη έκθεση, που φέρει τον τίτλο «Ελαίας Εγκώμιο». Όπως γνωρίζετε, το δένδρο της ελιάς αναπτύσσεται κυρίως γύρω από την περιοχή της Μεσογείου και κατέχει μία τεράστια σημασία ως σύμβολο ειρήνης και ευγενούς άμιλλας.  Είναι ακριβώς γύρω από τη θάλασσα της Μεσογείου, μία θάλασσα παλαιών πολιτισμών, που η ελιά ως σύμβολο ειρήνης αποκτά μία νέα, τεράστια σημασία: το ανατολικό τμήμα της Μεσογείου κατέστη πρόσφατα, για μία ακόμη φορά, τόπος μίας καταστροφικής σύγκρουσης. Τα μεσογειακά τοπία, που καλύπτονται από ελιές και διανθίζονται από κυπαρίσσια – συνορεύοντας με αυτό που ο Όμηρος απεκάλεσε «ο οίνοψ πόντος» – μετά βίας προδίδουν την τραγική ιστορία των περισσοτέρων χωρών της Μεσογείου. Οι ελιές καλύπτουν με ένα πέπλο ωραιότητας και ηρεμίας τα τοπία, όπου τόσα πολλά δάκρυα και τόσο πολύ αίμα έχει χυθεί στην ιστορία.  Ωστόσο, στο πέρασμα του χρόνου, η ελπίδα αποκαθίσταται. Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο ότι τα λαμπερά κλαδιά της ελιάς υπερβαίνουν κατά πολύ το στοιχείο μεσογειακού κάλλους, ή ακόμη και το σύμβολο της ένδοξης ιστορίας των αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων. Η ελιά κατέστη το απόλυτο σύμβολο ειρήνης σε τόπους όπου η ειρήνη αποτελεί συχνά ανεκπλήρωτο όνειρο.  Κυρίες και Κύριοι, Η ελιά αποτελεί από μόνη της θέμα μύθου. Η Θεά Αθηνά, προσφέροντάς την στους Αθηναίους, κέρδισε το δύσκολο συναγωνισμό με τον Ποσειδώνα για την κηδεμονία της Αθήνας και το ταπεινό ελαιόλαδο καίει ευλαβικά στα καντήλια των αγίων, όπως περιέγραψε τόσο παραστατικά ο Νίκος Καζαντζάκης.  Τα Ηνωμένα Έθνη επέλεξαν κλάδους ελαίας για να περιβάλλουν το έμβλημά τους. Ωστόσο, στην Ελλάδα, περισσότερο από κάθε άλλη χώρα, η ελιά είναι πεμπτουσία της ύπαρξής μας. Όπως είπε ο μεγάλος ποιητής και τιμημένος με τον βραβείο Nobel, Οδυσσέας Ελύτης, «εάν αποσυνδέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι κι ένα καράβι». Κύριε Αναπληρωτή Γενικέ Γραμματέα, Η Ελλάς θέλοντας να τιμήσει εσάς, όσο και αυτό το περιώνυμο ίδρυμα που τόσο ικανά ηγείστε, σας προσφέρει σήμερα ένα γλυπτό ελιάς, συμβόλου ειρήνης. Και το πράττουμε σε μία περίοδο στην οποία η ειρήνη χρειάζεται κατεπειγόντως στην Ανατολική Μεσόγειο και βεβαίως και σε άλλα μέρη του κόσμου.  Το γλυπτό αυτό θα μπορούσε να κοσμήσει το γραφείο του Γενικού Γραμματέα, ή οποιοδήποτε άλλο σημείο των Ηνωμένων Εθνών εσείς επιλέξετε. Και με τον τρόπο αυτό, θα εμπνέει το προσωπικό των Ηνωμένων Εθνών και τους επισκεπτόμενους αξιωματούχους ένα ανανεωμένο αίσθημα της αποστολής τους στην υπηρεσία του απώτερου σκοπού της ύπαρξης των Ηνωμένων Εθνών, που είναι η επίτευξη ειρήνης στον κόσμο».   

Ο Υπουργός Πολιτισμού κ. Βουλγαράκης στην ομιλία του ανέφερε τα εξής: «Εξοχότατε Γενικέ Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών,Εξοχότατε Πρόεδρε της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών,Κύριοι Υπουργοί, Κύριου Πρέσβεις, Μέλη των Αντιπροσωπειών, Φίλοι και Φίλες, Η ελιά, όπως λέει ο μύθος, είναι ένα γενέθλιο δώρο της Αθηνάς, προς την πόλη των Αθηνών.  Με τη χειρονομία της αυτή, η Θεά της Σοφίας θεμελιώνει την ιστορική πρωτεύουσα του Πολιτισμού και της Δημοκρατίας και τοποθετεί την ελιά στη βάση ολόκληρου του Μεσογειακού Πολιτισμού. Έκτοτε, ο ρόλος της ελιάς μεγαλώνει σταθερά σε ολόκληρη της Μεσόγειο, αφού συνδέεται με το ιδεώδες της υγείας και θεωρείται χορηγός της γαλήνιας διάθεσης. Πέρα από τις συμβολικές της ιδιότητες που την καθιερώνουν ως λατρευτική και εξαγνιστική, η ελιά έχει πλούσιες φυσικές ιδιότητες:Είναι θρεπτική, ιαματική, καλλωπιστική, ενώ διαθέτει άριστες ευφορικές ιδιότητες. Δέντρο με μακρότατη ζωή είναι συνώνυμο της μακροβιότητας και η σημασία που απέδιδαν σε αυτήν φαίνεται στη  νομοθεσία του Σόλωνα που θέσπιζε την εσχάτη των ποινών για τους καταστροφείς των ελαιοδέντρων. Η ελιά όμως συνδέεται και με κάτι άλλο πολύ σημαντικό στις μέρες μας. Είναι σύμβολο της παγκόσμιας ελπίδας. Αυτό μαρτυρά το βιβλικό επεισόδιο, όπου μετά τον κατακλυσμό, ο Νώε στέλνει ένα περιστέρι για να μάθει πόσο έχουν κατέβει τα νερά και εκείνο γυρίζει με ένα κλωνάρι ελιάς στο ράμφος του. Από τότε, το περιστέρι και η ελιά κατέχουν μια υψηλή θέση στην παγκόσμια συνείδηση ως σύμβολα ειρήνης και φιλίας. Πέρα από αυτό, όμως, η ελιά, είναι έμβλημα μεγάλων και αιώνιων έργων. Η εικόνα της συνδέεται με την οικονομική ευρωστία, αλλά και με την κοινωνική ευταξία. Φέρνοντας μαζί της όλον αυτόν τον μυθολογικό, ιστορικό και πολιτισμικό πλούτο, η ελιά ταξίδεψε ως τις μέρες μας, με τους ύμνους των ποιητών, από τον Όμηρο και τον Ησίοδο έως τα νεότερα δημοτικά τραγούδια, κατακτώντας την Ευρώπη και τον κόσμο. Γι΄ αυτό δεν είναι τυχαίο που ο κύκλος των υμνητών της ανοίγει από τον Ηρόδοτο ως το Βιργίλιο και από το Σοφοκλή ως τον Λόρκα. Στο πεδίο των εικαστικών τεχνών, η διαδρομή της είναι ακόμα εντυπωσιακότερη. Πλάι στον Θεόφιλο ζωγραφίζει ελιές, ακόμα και ο βόρειος Βαν Γκονγκ, ενώ ο Ρενουάρ έλεγε «πως το φως πάνω στις ελιές λάμπει σαν ένα διαμάντι».  Παρότι άρρηκτα συνδεδεμένο με την Ελλάδα, το δέντρο της ελιάς δεν αποτελεί απλώς ελληνικό σύμβολο και δεν είναι τυχαίο ότι το σήμα των Ηνωμένων Εθνών αποτελείται από δύο κλάδους ελιάς που περιβάλλουν προστατευτικά την υδρόγειο. Η ελιά αποτελεί πλέον διεθνές σύμβολο της παγκόσμιας προσπάθειας για φιλία και αλληλεγγύη μεταξύ των λαών. Η κυβέρνησή μας και ο Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής ανακήρυξαν το 2006, Έτος της Ελιάς. Η έκθεση που διοργανώθηκε από την Ακαδημία Αθηνών και το Υπουργείο Πολιτισμού, με τη συνδρομή του Υπουργείου Εξωτερικών και της Μόνιμης Αντιπροσωπείας, είναι πολύπλευρη και εντυπωσιακής αρτιότητας. Τα σημερινά της εγκαίνια στο κτίριο των Ηνωμένων Εθνών πιστοποιούν για μία ακόμα φορά τη βούληση του παγκοσμίου οργανισμού να καθιερώσει την ελιά ως ορόσημο οικουμενικής ειρήνης.»            

Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδος στα Ηνωμένα Έθνη, Πρέσβυς κ. Βασιλάκης, ευχαριστώντας τους παρευρισκόμενους Υπουργούς και επισήμους για τη συμμετοχή τους, έδωσε το λόγο στον καθηγητή κ. Νανόπουλο ο οποίος απηύθυνε σύντομο χαιρετισμό, εκ μέρους της Ακαδημίας Αθηνών, για τα εγκαίνια της έκθεσης. Ο καθηγητής κ. Νανόπουλος, αναφέρθηκε στην επιστημονική και οργανωτική συμβολή των κκ Πολύμερου-Καμηλάκη  (διευθύντρια του Κέντρου Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών) και Καραπιδάκη (αρχαιολόγος και μόνιμη συνεργάτρια του Κέντρου Λαογραφίας) στην πραγματοποίηση της έκθεσης.             Αναφερόμενος στην ελιά, τόνισε ότι αποτελεί χαρακτηριστικό σύμβολο της Μεσογείου και της ανθρωπότητας, που συναντάται από αρχαιοτάτων χρόνων στο Παλάτι της Κνωσσού, στη Σαντορίνη και σε ολόκληρο τον Ελλαδικό χώρο, ενώ αποτελεί σύμβολο της ειρήνης, της μετριοπάθειας και της γονιμότητας και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ο οποίος εκπροσωπεί τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και τη ασφάλειας. Ανεγνώσθη επίσης μήνυμα της Προέδρου της 61ης Γενικής Συνέλευσης, κας  Sheikha Haya Rashed Al Khalifa, από τον Αναπληρωτή Πρόεδρο της Γ.Σ., Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ινδονησίας, που χαιρέτησε τα εγκαίνια της Έκθεσης, επισημαίνοντας, μεταξύ άλλων, ότι η ελιά αποτελεί σύμβολο ζωής και ευημερίας και έμβλημα του ΟΗΕ. Στη συνέχεια, ο κ. Βασιλάκης έδωσε το λόγο στον Αναπληρωτή Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ κ. Malloch Brown, ο οποίος ευχαρίστησε την κυβέρνηση της Ελλάδος για την πραγματοποίηση της έκθεσης, επισημαίνοντας την ιστορία της ελιάς και τον ισχυρό συμβολισμό της, τόσο πολιτισμικό όσο και ιστορικό, που αποτελεί το έμβλημα του ΟΗΕ.
 

ADDRESS BY THE MINISTER OF FOREIGN AFFAIRS, MRS. DORA BAKOYANNIS, ON THE OCCASION OF THE OPENING OF THE EXHIBITION “IN PRAISE OF THE OLIVE” 

Mr. Deputy Secretary General, Madame President of the General Assembly, Excellencies, Ladies and gentlemen,  I would like first thank all those involved in preparing and staging this wonderful exhibition. I would also like to deeply thank all of you, distinguished guests, for being here this morning. We are inaugurating what is, surprisingly, a very timely exhibition. The Exhibition is entitled "In Praise of the Olive". As you know, the Olive tree grows mostly around the Mediterranean and has an immense significance as a symbol of peace and noble contest. It is exactly around that sea, a sea of age old civilisations, that the Olive tree as a symbol of peace acquires a new and tremendous significance: the eastern part of the Mediterranean has recently become, once again, the theatre of a devastating conflict. The olive-clad landscapes of the Mediterranean, sprinkled liberally with cypresses-frequently bordering Homer’s "wine-dark sea" – «ο οίνοψ πόντος»- hardly betray the tragedy-torn history of most Mediterranean countries.  They cover with a veil of beauty and tranquillity the lands where so many tears and so much blood has been shed throughout history. Yet, time and time again, hope is resurrected.It is no coincidence, therefore, that the bright and shiny branches of the Olive tree have become much more than an element of Mediterranean beauty or even a symbol – however potent- of noble victory at the ancient Olympic Games; The olive tree has become the very symbol of peace in the lands where peace has often been an unfulfilled dream.  Ladies and gentlemen,  The olive tree became the subject matter for myth itself. By offering it to the Athenians, the Goddess Athena won the hard-fought contest with Poseidon over the patronage of Athens; and the humble olive-oil burns piously in the candles of the saints, as Nikos Kazantzakis so aptly put it.  The United Nations have chosen its branches to adorn their emblem. But it is in Greece, more than in any other country, that it became quintessential to our very existence. As our great poet and Nobel Prize laureate, Odysseas Elytis, has said, if you break Greece down to its parts, you will discover that it consists of an Olive Tree, a Vine and a ship.  Mr. Deputy Secretary General,  Greece wishing to honour both your person and the August Institution you so ably lead, present you today with a sculpted Olive tree, symbol peace. They do so at a time when peace is again so urgently needed in the Eastern Mediterranean and, of course, in other parts of the world. It could be placed in the office of the Secretary General, or at any other part of the UN premises you choose; it can thus inspire the UN staff, as well as visiting dignitaries, with a renewed sense of mission in the service of the United Nations’ ultimate purpose of existence: bringing peace to the world. Thank you.
 

 OPENING SPEECHOF THE GREEK MINISTER FOR CULTURE MR. GEORGE VOULGARAKISFOR THE EXHIBITION"IN PRAISE OF THE OLIVE"  Your Excellency, Secretary General of the U.N., Your Excellency, President of the General Assembly, Dear Ministers and Ambassadors,  Dear Ladies and Gentleman,  The olive tree, according to Myth, is the birthday gift of Godess Athena towards the city of Athens.  With this gesture, the Godess of Wisdom, sets the historic foundation of the Capital City for ‘Culture and Democracy, making the olive tree essential to the culture of the Mediterranean. Ever since, the olive tree plays a steadily increasing role throughout the Mediterranean, since  it is directly linked to good health and prosperity.  Beyond her symbolic attributes, acclaimed in ceremonial and devotional practices, the olive is rich in natural qualities: it is nutritious, curative, cosmetic and pleasantly euphoric. A tree of longevity, a synonym for macrobiotic, her importance is evidently demonstrated in the legislation of Solon, which ruled the death penalty for the destructors of olive groves. Yet, the olive branch relates to another matter of great significance for our times. It is symbolic of universal hope. As witnessed in the Biblical Episode, immediately after the Flood, Noah sends out a dove from the Arc, to determine the recession of the waters, and upon its return, it is bearing an olive branch in its beek.  A tree of longevity, a synonym for macrobiotic, her importance is evidently demonstrated in the legislation of Solon, which ruled the death penalty for the destructors of olive groves.  Yet, the olive branch relates to another matter of great significance for our times. It is symbolic of universal hope. As witnessed in the Biblical Episode, immediately after the Flood, Noah sends out a dove from the Arc, to determine the recession of the waters, and upon its return, it is bearing an olive branch in its beek.  Since then, the dove and the olive branch are held in high esteem as symbols of peace and friendship.  Furthermore, however the olive is an emblem of great works. Her image is linked to economic development, as well as social providence.  She bears with her this whole mythological, historical and cultural­ wealth, traveling through eternity, worshipped in the hymns of the poets, from Homer and Hesiod to contemporary folk songs, her legacy conquering Europe and the World.  It is no coincidence, that her wide circle of followers beginning with Herodotus and Sophocles extends to Virgil and Lorca, to include countless others. In the visual Arts, her path is impressive. Next to Theofilus she is portrayed even by Van Gogh, while Renoir comments "the light upon the olives shines like a diamond".  It is no coincidence that on the United Nations seal two olive branches are protectively embracing the globe.  The olive branch is yet an international symbol of a universal movement, promoting friendship and solidarity between nations.  The Greek Prime Minister Mr. Costas Karamanlis and our Government, have proclaimed the year two thousand and six (2006) as year of the olive tree.              The exhibition, organized by the Athens Academy and the Ministry of Culture, with the assistance of the Foreign Ministry and the Greek Embassy, is many- faceted and impressively inclusive. Τoday’s opening in the United Nations building, affirms the intention of the U.N. to establish the olive tree as a landmark for World Peace.  Thank you.    

 

 ADDRESS BY PROFESSOR NANOPOULOS  Ladies and gentlemen, It is a great pleasure and great honor to represent the ACADEMY of ATHENS in the inauguration of the exhibition “IN PRAISE OF THE OLIVE”, a creation of the RESEARCH CENTER for HELLENIC FOLKLORE of the Academy of Athens, under the capable leadership of Ms. Aikaterini Polymerou-Kamilaki and Louisa Karapidaki.  The olive, as a tree, “the queen of plants”, source of food and as symbol, in the Mediterranean, intimately tied up with the existence of mankind. From the colorful olive groves on the walls of the palace of Knossos or the fossilized olive leaves and old stones from Santorini, to the eternal olive groves of today’s Corfu, Amphisa, Messinia, Rethimno, Chania,…we get a natural measure of time. The ancient Greeks honored their dead heroes with athletic games and the valuable prize of the branches cut from the holy trees of olive and laurel, in what was the apotheosis of tree worship. Death linked with the earth and its fertility is metamorphosed into the triumph of life and joy in victory in the form of health, immortality and peace. It is not accidental that the emblem of the United Nations comprises of two olive branches that surround and surround and protect the globe. The olive branches portray the most important mission of the Organization: the maintenance of international peace and security. The olive, the Greek symbol of “moderation” and fertility, has evolved into the INTERNATIONAL SYMBOL of a common global effort for peace and prosperity for all.  Thank you.