Tου Ανδρέα Στεφανή, Εξειδικευμένου Συμβούλου τουριστικού και ξενοδοχειακού μάρκετινγκ και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Γερμανοελληνικού Επιχειρηματικού Συνδέσμου (DHW) και Πρόεδρος της Επιτροπής «Τουρισμού».

Πότσνταμ/Κολωνία, 09.03.2015 – Η Διεθνής Έκθεση Τουρισμού ΙΤΒ 2015 ανήκει αναμφισβήτητα στις κορυφαίες εκθέσεις της παγκόσμιας τουριστικής βιομηχανίας και προσελκύει ετησίως τον μεγαλύτερο αριθμό εκθετών, επαγγελματιών και επισκεπτών από όλο τον κόσμο. Συμμετέχω από το 1989 κάθε χρόνο στην έκθεση και ύστερα από 26 χρόνια αξιολόγησης, διαπιστώνω δυστυχώς για ακόμη μιά φορά, ότι η παρουσίαση της Ελλάδας γενικά και των  περιφερειών της ήταν άκρως ερασιτεχνική. Ο ερασιτεχνισμός είναι επακόλουθο πολλών λανθασμένων χειρισμών  και μιας αποτυχημένης στρατηγικής. Οι συχνές αλλαγές προσώπων, Υπουργών και Υφυπουργών δυσκολεύει την ανάπτυξη μιας συλλογικής και ελκυστικής παρουσίασης του ελληνικού τουριστικού προφίλ. Ο ελληνικός τουρισμός ακολουθεί τον βατό δρόμο μιας μονότονης παρουσίασης, χωρίς καινοτομίες, χωρίς φαντασία, χωρίς επαγγελματισμό και καλαισθησία στην προβολή και τοποθέτηση μιας χώρας με ασυναγώνιστα διαμάντια.

Η αδράνεια και η ληθαργεία που κυριαρχεί στα πολιτικά πρόσωπα επιδεινώνεται από την οικονομική κρίση και την ύφεση που μαστίζει την χώρα και τις επιχειρήσεις την τελευταία πενταετία. Η ανικανότητα των ελλήνων πολιτικών να επικοινωνήσουν με τον κατάλληλο τρόπο και το αρμόζον διπλωματικό στύλ τα προβλήματα που  απασχολούν την Κοινωνία και την ελληνική Οικονομία δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τα πράγματα για τον ελληνικό τουρισμό και τις επιχειρήσεις. Η ανάγκη άμεσων δραστικών μέτρων αντί για επαίνους και φανφαρολογίες είναι άκρως επιτακτική. Όπως επίσης και το στύλ επικοινωνίας με το οποίο η πολιτική ηγεσία προσπαθεί να περάσει τις θέσεις της, ενδέχεται να παίξει ανασταλτικό παράγοντα στην περαιτέρω εξέλιξη των προκρατήσεων. Το πρόβλημα της εποχικότητας δεν θα λυθεί με πολεμική και υψηλούς τόνους. Είναι καιρός να φύγουμε από τον ερασιτεχνισμό και την προχειρότητα και να δείξουμε επαγγελματισμό και σοβαρότητα. Μπορούμε, εάν όμως το επιθυμούμε και εφόσον το συνειδητοποιήσουμε.

Σημαντικές προσπάθειες της Marketing Greece A.E. για την αποτελεσματικότερη προώθηση του ελληνικού τουριστικού προϊόντος και των προορισμών, ιδιαίτερα της άγνωστης Ελλάδας, μέσω της ανάπτυξης και εφαρμογής προγραμμάτων προβολής και διαφήμισης όπως το «discovergreece.com» και η προώθηση των μικρών τουριστικών επιχειρήσεων δεν φαίνεται να έχουν αποδώσει και δεν έχουν πετύχει την αναγνωρισιμότητα που απαιτείται. Σε αντίθεση με τα λεγόμενα της Marketing Greece A.E., ότι «ήδη σε συνεργασία με Περιφέρειες, ανά την Ελλάδα, δημιουργεί και υλοποιεί στρατηγική και ενέργειες για την προώθηση προορισμών», εμείς δεν διαπιστώνουμε να έχει επιτευγχθεί ο στόχος αυτός, ούτε σε επίπεδο ενιαίας εθνικής τουριστικής στρατηγικής ούτε όμως και σε επίπεδο καινοτόμου παρουσίασης των προορισμών.

Θετικές πρωτοβουλίες όπως του Ξ.Ε.Ε στα πλαίσια διαδικασίας επαναπροσέγγισης της στρατηγικής του για τα επόμενα χρόνια με την εκπόνηση στρατηγικού σχεδίου δράσης προχωρούν πολύ αργά και μέχρι να υλοποιηθούν χάνουν τις εξελίξεις των διεθνών αγορών. Ένας επιπλέον λόγος στην επιβράδυνση αυτή είναι και η πολύπλοκη γραφειοκρατία που μαστίζει τις προδιαγραφές των διαγωνισμών και η οποία αντί να προσελκύει ενδιαφερόμενους, τους απωθεί. Ένα τέτοιο „worstcase“ παράδειγμα στον δαιδαλώδη κύκλο ανοιχτών διαγωνισμών αποτελεί η «Πλατφόρμα ηλεκτρονικών κρατήσεων, οργάνωσης ταξιδίων και Ανάπτυξης Επιχειρηματικών Συνεργειών στον Τομέα του Τουρισμού».

Για να γίνει η κατάσταση πιό κατανοητή, αναλύουμε κάποιες καθοριστικές παραμέτρους που επιβράδυναν την ανάπτυξη της ελληνικής τουριστικής βιομηχανίας:

–         Πολιτική αστάθεια

–         Αδυναμία και ανικανότητα διαχείρισης κρίσεων

–         Έλλειψη ολοκληρωμένης Τουριστικής Στρατηγικής τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο.

–         Οικονομική δυσπραγία – τα ταμεία είναι άδεια.

–         Καταπολέμηση της φοροδιαφυγής

–         Μη απορρόφηση ευρωπαϊκών κονδυλίων λόγω λανθασμένου στησίματος στο τί χρειάζεται και πώς θα υποστηριχθούν όλες οι επιχειρήσεις

–         Σπασμοδικός προγραμματισμός για τον τουρισμό από πλευράς TaskForce, E.E.

–         Ανύπαρκτη επενδυτικότητα εξαιτίας του έντονου επικοινωνιακού κλίματος

–         Οργανωτική δυσλειτουργία τοπικών αυτοδιοικήσεων

–         Πελατειακή νοοτροπία σε επίπεδο Υπουργείων, Τοπικών Αυτοδιοικήσεων, Φορέων

–         Φρενάρισμα οποιασδήποτε προσπάθειας εξωστρέφειας

–         Ερασιτεχνισμός στην διαμόρφωση προϊόντων (σχεδιασμός, πακετάρισμα, προώθηση, επικοινωνία)

–         Ανύπαρκτη επικοινωνιακή στρατηγική με συνεχή διαχρονικό χαρακτήρα

–         Ανεπαρκή εφαρμογή νέων τεχνολογιών

–         Καχυποψία σε καινοτομίες

Όλοι προδηλώνουν για την φετινή χρονιά διψήφιους ρυθμούς αύξησης. Η αύξηση αυτή δεν οφείλεται στην διαμόρφωση και αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος των ελληνικών περιοχών. Και βέβαια η αύξηση αυτή δεν αφορά όλες τις περιοχές της Ελλάδας, παρά μόνο αυτές που είτε είναι γνωστές (Κρήτη, Ρόδος, Κως,..) ή όσες έγιναν διάσημες λόγω συγκεκριμένων μοναδικών πλεονεκτημάτων (Μύκονος, Σαντορίνη,..), τα λεγόμενα USPs(UniqueSellingPrepositions). Πιό κάτω αναφέρουμε στοιχεία σχετικά με την κατανομή της Τουριστικής Δραστηριότητας στην Ελλάδα.

Το γεγονός ότι η εκάστοτε τουριστική πολιτική των περασμένων 40 ετών δεν κατάφερε να αναπτύξει μέσα από έναν ενιαίο εθνικό στρατηγικό σχεδιασμό τα αντίστοιχα συγκριτικά πλεονεκτήματα της κάθε ελληνικής περιοχής με μία ξεκάθαρη ταυτότητα, με ένα ανταγωνιστικό προφίλ για την κάθε περιοχή και να τα προωθήσει διαχρονικά και όχι αποσπασματικά στις αγορές-στόχους, θα έπρεπε να έχει προβληματίσει πολλούς. Ο καθένας έκανε και κάνει ό,τι ήθελε και θέλει, ό,τι μπορούσε και μπορεί. «Ξέφραγο αμπέλι» όπως λέμε στην καθομιλουμένη.

Καμμία όμως από τις ελληνικές κυβερνήσεις, ακόμη και τις εποχές που η οικονομική κατάσταση της χώρας ήταν σε καλύτερα επίπεδα, δεν κατάφερε να αξιοποιήσει και να πακετάρει επικοινωνιακά και προϊοντιακά το μοναδικό και ασυναγώνιστο γεωπολιτικό και γεωφυσικό πλεονέκτημα της Ελλάδας. Γεωπολιτικά προσφέροντας στους επισκέπτες ένα ασφαλές περιβάλλον διακοπών. Γεωφυσικά διαθέντοτας μία μοναδική ποικιλομορφία με έντονη πολιτιστική, κοινωνική και φυσιολατρική κουλτούρα. Οι δε Περιφέρειες και οι Δήμοι δημιουργούσαν διαφημιστικό υλικό με παλιές φωτογραφίες και με περιεχόμενο το οποίο δεν ανταποκρινόταν στις σύγχρονες τάσεις των τουριστικών πελατειακών αγορών. Η κατάσταση αυτή διαιωνίστηκε και αναπαράχθηκε κάθε φορά με υψηλό κόστος και μηδενική αποτελεσματικότητα.

Διαθέσιμα κονδύλια της Ε.Ε. δεν απορροφήθηκαν στο παρελθόν εξ΄ολοκλήρου και έγκαιρα. Οι περιφέρειες

–         Δεν επένδυσαν στην εκπόνηση στρατηγικών σχεδίων με γνώμονα την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής τους

–         Δεν επένδυσαν σε εξειδικευμένη τεχνογνωσία με επαγγελματίες που γνωρίζουν πώς λειτουργεί η τουριστική βιομηχανία, ώστε να αναπτύξουν μία διαχρονική στρατηγική προώθησης και πωλήσεων παρακολουθώντας στενά τις τάσεις των αγορών

–         Δεν δρομολόγησαν σε επαρκή βαθμό απαραίτητα έργα υποδομής (εκσυγχρονισμός αεροδρομίων, μεταφορές, νοσοκομειακή περίθαλψη, βιολογικός καθαρισμός, εναλλακτικές μορφές ενέργειας, κ.α.).

–         Δεν  αναβάθμισαν τις τουριστικές υποδομές και τις υπηρεσίες με τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι σε θέση να αντιδρούν άμεσα στις τάσεις των αγορών.

–         Δεν αξιοποίησαν τις νέες τεχνολογίες με τις σωστές εφαρμογές, παρά συνέχισαν να δαπανούν κονδύλια σε ξεπερασμένους τρόπους προώθησης και διαφήμισης

–         Δεν ενδιαφέρθηκαν να δημιουργήσουν ελκυστικότητα με εξωστρέφεια και συνεχή σωστή ενημέρωση των μέσων ενημέρωσης στις δυνητικές αγορές του εξωτερικού.

–         Δεν επένδυσαν στην κατάρτιση και εκπαίδευση των επιχειρηματιών και του προσωπικού αυτών.

–         Δεν κατάφεραν ν΄αυξήσουν τον πολλαπλασιαστή της τουριστικής δραστηριότητας (σύμφωνα με το ΙΟΒΕ (2012), κάθε 1 € που δημιουργεί η τουριστική δραστηριότητα, προξενεί έμμεση και προκαλούμενη πρόσθετη οικονομική δραστηριότητα 1,2 €. Συνολικά ο πολλαπλασιαστή κυμαίνεται μεταξύ 2,2 και 2,65 € ΑΕΠ.

Ο δυναμισμός του κλάδου αποτελεί την αφετηρία στην οποία πρέπει να βασιστούν οι πολιτικές που θα αντιμετωπίσουν τη σημαντικότερη αδυναμία του τουρισμού της χώρας που δεν είναι άλλη από την εποχικότητα (περίπου το 60% των αφίξεων και των εσόδων πραγματοποιούνται στο 3ο τρίμηνο και μόλις 6% των αφίξεων και 3% των εσόδων στο 1ο τρίμηνο). Δηλαδή, η αντιμετώπιση της εποχικότητας δεν μπορεί παρά να γίνει με την συμπλήρωση και τον εμπλουτισμό του βασικού προϊόντος «Ήλιος και Θάλασσα», που άλλωστε αποτελεί και την μεγαλύτερη αγορά τουρισμού (tourism product) σε όλην την Ευρώπη, και όχι με την καταπολέμησή του. Δηλαδή εάν οι περιοχές είχαν διαμορφώσει και πακετάρει έγκαιρα τουριστικά προϊόντα και ελκυστικές υπηρεσίες, θα είχαν σπάσει τον «πάγο της εποχικότητας».

Χωρίς την ύπαρξη ενός ενιαίου εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού, ο οποίος όμως θα εφαρμοζόταν με συνέπεια και πειθαρχία, δεν δημιουργήθηκαν οι κατάλληλες βάσεις για να κερδίσουν όλες οι περιοχές τις Ελλάδας και τους 12 μήνες επισκέπτες από κάθε σημείο της γής. Χωρίς επενδύσεις σε τουριστικές υποδομές, στην διαμόρφωση τουριστικών προϊόντων και υπηρεσιών που ανταποκρίνονται στις τάσεις των καταναλωτών, χωρίς οργάνωση της εκπαίδευσης και κατάρτισης εξειδικευμένου προσωπικού,  ο ελληνικός τουρισμός αφέθηκε στην μοίρα του. Κάθε χρονιά που περνούσε αναρωτιόντουσαν, γιατί οι άλλες μεσογειακές χώρες πάνε καλύτερα και κατορθώνουν να παίρνουν ένα μεγαλύτερο κομμάτι από την πίτα της παγκόσμιας τουριστικής σκακιέρας.

Για παράδειγμα οι περιοχές που διαθέτουν ιαματικές πηγές και λουτρά (συνολικά στην Ελλάδα υπάρχουν γύρω στις 700) : Πόσες από αυτές αναδείχθηκαν σαν προορισμός για Ιατρικό τουρισμό (MedicalWellness), για Τουρισμό ευεξίας (Wellness& Spa); Έχουν ενδιαφερθεί οι εκάστοτε πολιτικές ηγεσίες να αναπτύξουν το «προϊόν» αυτό με επαγγελματισμό; Αμφιβάλλω. Παρόλο που έχουν  στο παρελθόν έχουν διεξαχθεί διάφορες διαβουλεύσεις και παρόλο που έγιναν προσπάθειες να προσαρμοστεί το νομικό πλαίσιο, τα πράγματα κόλλησαν και έμειναν εκεί. Δεν προχώρησε τίποτα ούτε από πλευράς υποδομών, ούτε από πλευράς προϊοντικής διαμόρφωσης, ούτε από πλευράς αναγνωρισιμότητας. Έτσι χάθηκε και χάνεται πολύτιμος χρόνος και μένουμε στα ίδια και στα ίδια. Εάν αναλογιστεί κανείς πόσες θέσεις εργασίας θα μπορούσαν να δημιουργηθούν στον τομέα αυτόν (γιατροί, φυσιοθεραπευτές, μασέρ, μικροβιολόγοι, κινησιολόγοι, διατροφολόγοι, διαιτολόγοι, καλλυντικά, beautyκ.ο.κ.), και ποιά θα ήταν τα άμεσα ωφέλη για την κοινωνία και τις περιοχές (υγιεινή διατροφή, γαστρονομία, βότανα, ανάπτυξη δραστηριοτήτων), τότε θα έπρεπε όλοι οι εμπλεκόμενοι να κάνουν τα πάντα για να προχωρήσουν στην υλοποίηση προσελκύοντας μάλιστα και επενδυτές με τεχνογνωσία και πελατείες.

Το θέμα είναι ότι παρόλο που η Ελλάδα προσφέρει την δυνατότητα διακοπών και στους 12 μήνες του χρόνου, δεν καταφέρνει να τοποθετηθεί στην παγκόσμια αγορά σαν all-year-τουριστικός προορισμός λόγω ερασιτεχνικού σχεδιασμού και λάθος στησίματος των προϊόντων της. Η θεματοποίηση πρέπει να γίνει με διαφορετικό τρόπο και κατά συνέπεια και ολόκληρη η στρατηγική προώθησης. Αυτό συμβαίνει γιατί δεν έχει γίνει σωστό στήσιμο και βέβαια ένας αποτελεσματικός σχεδιασμός σχετικά με το τρόπο που θα πρέπει να διοχετευθούν τα προϊόντα στις αγορές είτε σε ηλεκτρονική είτε σε έντυπη μορφή. Επικοινωνιακά κυριαρχεί πλήρης αδράνεια.

Στην ανικανότητα αυτή έπαιξαν καθοριστικό ρόλο οι «πελατειακές σχέσεις» του εκάστοτε πολιτικού συστήματος που κυριαρχούσε ανά τετραετία και κυβέρνηση: Οι περιοχές που  είχαν πρόσβαση σε πολιτικούς με επιρροή σε κονδύλια, διαμόρφωσαν «κουτσά-στραβά» ένα πιό εξωστρεφές επαγγελματικό λόμπυ, πακέταραν κατά κάποιο τρόπο ένα τουριστικό προϊόν και αναδείχθηκαν και από πλευράς αναγνωρισιμότητας σε τουριστικούς προορισμούς. Οι υπόλοιπες όμως περιοχές που αποτελούν και το μεγαλύτερο κομμάτι παραμένουν άγνωστες, μιας και είτε δεν ήταν σε θέση να έχουν τις προσβάσεις ή ακόμη και να διέθεταν κάποιες, δεν αξιοποίησαν με τον σωστό τρόπο τα κονδύλια που έλαβαν. Οι περισσότερες περιοχές αφέθηκαν στην μοίρα τους και προσπαθούν να γίνουν γνωστές, δυστυχώς με τον λάθος τρόπο.

Εάν δούμε  την περιφερειακή κατανομή της Τουριστικής Δραστηριότητας στην Ελλάδα καθώς επίσης και την συμβολή της ανά Περιφέρεια, διαπιστώνουμε την εξής εικόνα:

Σε 3 νησιωτικές Περιφέρειες (Κρήτη, Νότιο Αιγαίο, Ιόνιο)  ο τουρισμός συνεισφέρει άμεσα στη δημιουργία τουλάχιστον 50% του ΑΕΠ . Οι περιφέρειες αυτές έχουν από τα υψηλότερα κατά κεφαλήν ΑΕΠ στη χώρα, υποστηρίζοντας έτσι την άποψη ότι ο τουρισμός οδηγεί σε σημαντική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των περιοχών όπου αυτός   αναπτύσσεται σωστά.

Το 2014 ο τουρισμός συνέβαλε άμεσα στηδημιουργία τουλάχιστον 9% του ΑΕΠ της χώρας, ενώ η άμεση και έμμεση συμβολή του εκτιμάται σε 20% έως 25%, επιβεβαιώνοντας την κοινή ρήση ότι αποτελεί την «βαριά βιομηχανία»της χώρας. Όπως γράψαμε και παραπάνω δεν πρέπει να αγνοείται το γεγονός ότι από κάθε € 1,00 τουριστικής δραστηριότητας, δημιουργείται επιπλέον € 1,2 έως € 1,65 πρόσθετης οικονομικής δραστηριότητας. Ως αποτέλεσμα δηλ. για κάθε € 1,00 τουριστικού εσόδου, το ΑΕΠ της χώρας αυξάνεται κατά € 2,20 έως € 2,65.

Δημόσιο και Κοινοτικό χρήμα  επενδύθηκαν σε λάθος έργα ή εξυπηρέτησαν άλλους σκοπούς – σίγουρα όχι αυτούς της τουριστικής ανάπτυξης.

Μερικά παραδείγματα από την φετινή παρουσίαση στην ΙΤΒ απεικονίζουν την κατάσταση αυτή:

Ο επισκέπτης του εκθεσιακού περιπτέρου της Περιφέρειας του «Νοτίου Αιγαίου» (το οποίο αυτή την χρονιά ήταν μάλιστα αποκομμένο από την υπόλοιπη Ελλάδα), βλέπει σε μία μεγάλη επιφάνεια με φόντο μία παραλία, πληθώρα ονομάτων (πολλά από αυτά αναφέρονται 2 και 3 φορές), χωρίς όμως να είναι σε θέση να καταλάβει α) που βρίσκεται η περιοχή αυτή και β) εάν το απεικονιζόμενο όνομα αφορά κάποιο νησί ή κάτι άλλο. Μία χαρτογραφημένη απεικόνιση θα προσανατόλιζε τους επισκέπτες πολύ καλύτερα. Ένα επιπλέον πρόβλημα είναι το γεγονός ότι ο επισκέπτης δεν μπορεί να βρεί εύκολα σε ποιό σημείο του γκισέ αντιπροσωπεύεται η ανάλογη περιοχή.

Το θέμα μιας χαρτογραφημένης παρουσίασης είναι κάτι που το αγνόησαν εδώ και δεκαετίες οι αρμόδιες υπηρεσίες και τώρα και η εταιρεία που σχεδίασε το εκθεσιακό περίπτερο. Η ύπαρξη νέων ψηφιακών τεχνολογιών είναι μάλλον άγνωστη στους εμπλεκόμενους στην  διακόσμηση, την διαφήμιση και την διαμόρφωση του εκθεσιακού περιπτέρου.

Το παράδειγμα της Κρήτης είναι κατά κάποιο τρόπο καλύτερο:

Η Κρήτη ενώ ξεκίνησε πριν από μία διετία να θεματικοποιεί τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα τοποθετώντας τον «γνωστό» στους Γερμανούς προορισμό με πρωτότυπο λογότυπο και brandname, αμέλησε όμως να περάσει με «αισθητική» παρουσίαση και κατάλληλη διαμόρφωση του περιπτέρου της το περιβάλλον και την κουλτούρα της Κρήτης. Το περίπτερο είναι απρόσωπο, ψυχρό και δεν τραβάει τον επισκέπτη, π.χ. με μία γωνία παραδοσιακών κρητικών προϊόντων ή με μία ανάλογη διακόσμηση όπως ελαιόδεντρα, κλπ.

Ακόμη και σήμερα υπάρχουν ένα σωρό άγνωστες ελληνικές περιοχές, στις οποίες μπορεί κανείς να ζήσει την αυθεντική εμπειρία και να απολαύσει την ελληνική φιλοξενία.

Χάθηκε ο κόσμος να στηθεί ένα ελληνικό παραδοσιακό καφενείο ή ένα ταβερνάκι, στο οποίο οι επισκέπτες έναντι αμοιβής θα γευόντουσαν ελληνικά παραδοσιακά προϊόντα και πίνοντας τον ελληνικό καφέ ή τον φραπέ θα παίζανε και μία παρτίδα τάβλι; Είναι τόσο δύσκολο να στηθεί ένα αμφιθέατρο με οργανωμένη παρουσίαση των περιοχών από εξειδικευμένους επαγγελματίες ή μέσω οπτικοακουστικών μέσων να παρουσιάζονται οι περιοχές; Ακόμη και μία θεατρική παράσταση μία «κωμωδία ή τραγωδία» θα μπορούσε να οργανωθεί. Είναι τόσο ακριβό να μπούν μερικές γλάστρες με ελιές; Είναι τόσο άπιαστο να γίνει η παρουσίαση της κάθε περιοχής με τα προϊόντα που παράγει, και μάλιστα η κάθε περιοχή να τα πουλάει κατά την διάρκεια της έκθεσης και να βάζει και κάτι στον «κουμπαρά» της;

Πού εξαφανίστηκε η αισθητική φαντασία μας; Πού θάφτηκε η δημιουργική σκηνοθεσία μας;

 

Προκειμένου να δώσουμε μία πιό εμπεριστατωμένη εικόνα των μεγεθών για την τουριστική σαιζόν 2015 παραθέτουμε τα παρακάτω στοιχεία για τις προγραμματισμένες αεροπορικές αφίξεις για την θερινή περίοδο του 2015, βάσει των στοιχείων της ΕAΣΠ ( Εθνική Αρχή Συντονισμού Πτήσεων) για τα 16 περιφερειακά αεροδρόμια: Θεσσαλονίκη, Ηράκλειο, Χανιά, Κέρκυρα, Ζάκυνθος, Κεφαλονιά, Άκτιο, Ρόδος, Κως, Μύκονος, Σαντορίνη, Άραξος, Καλαμάτα, Σάμος, Σκιάθος, Καβάλα.

Για το 2015 παρατηρείται μείωση των προγραμματισμένων αεροπορικών αφίξεων από το εξωτερικό κατά 2%, σε σχέση με τον αντίστοιχο προγραμματισμό το 2014. Σημαντική μείωση κατά 20% και 23% αναμένεται στα αεροδρόμια της Θεσσαλονίκης και της Καλαμάτας αντίστοιχα. Μείωση από 2% ως 9% επίσης αναμένεται στα αεροδρόμια της Κέρκυρας, της Κω, της Ρόδου, της Κεφαλονιάς, των Χανίων και της Καβάλας. Από την άλλη πλευρά, εντυπωσιακή είναι η αύξηση των προγραμματισμένων πτήσεων στο αεροδρόμιο της Σαντορίνης κατά 34% και της Σάμου κατά 29%. Σημαντικές αυξήσεις, μεταξύ 10% και 23%, αναμένονται στα αεροδρόμια του Άραξου, της Ζακύνθου, της Σκιάθου και του Άκτιου.

Η εικόνα των 20 σημαντικότερων αγορών-προέλευσης είναι μεικτή με σημαντικές μειώσεις από Ρωσία – Ουκρανία, Ιταλία, Νορβηγία και Κύπρο, αλλά αυξήσεις από τις άλλες χώρες που σε ορισμένες περιπτώσεις είναι εξαιρετικά σημαντικές (Ισραήλ, Ολλανδία, Πολωνία, Σλοβακία, Βέλγιο κλπ.). Η συνολική εικόνα είναι οριακά αρνητική (-1%) ενώ, αν εξαιρεθούν Ρωσία και Ουκρανία, παρουσιάζεται αύξηση 4%. Τέλος, όπως και το 2014, από το Top 20 των χωρών προέρχεται άνω του 95% των προγραμματισμένων θέσεων.

Αναλύοντας τις πτήσεις σε Charter και Τακτικές, παρατηρείται – μεταξύ 2014 και 2015 – ελαφρά αύξηση των πτήσεων charter, αλλά μείωση των τακτικών και του συνόλου. Αυτό όμως που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ότι στα αεροδρόμια που παρουσιάζεται αύξηση προγραμματισμένων τακτικών πτήσεων (Σαντορίνης, Σάμου, Σκιάθου, Άραξου, ‘Ακτιου και Ζακύνθου) έχουμε και αντίστοιχη αύξηση προγραμματισμένων θέσεων για το έτος 2015. Από την άλλη πλευρά η μείωση των τακτικών πτήσεων ακολουθείται και από μείωση των προγραμματισμένων θέσεων (βλ. αεροδρόμια Κεφαλονιάς, Κέρκυρας, Ρόδου, Καβάλας, Χανίων, Θεσσαλονίκης και Καλαμάτας). Εξαίρεση σε αυτή την ακολουθία αποτελεί το αεροδρόμιο της Μυκόνου οπού η μείωση των τακτικών πτήσεων δεν συνοδεύεται από μείωση των προγραμματισμένων θέσεων.

Στο σημείο αυτό κλείνοντας αξίζει να αναφερθεί και το πολιτικό ζήτημα της κρίσης:

Το μεγαλύτερο πρόβλημα θα προκύψει στην περίπτωση που η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και της ΑΝΕΛ αποτύχει να υλοποιήσει το σπαγκάτο μεταξύ υποσχέσεων και υποχρεώσεων. Ναι μεν είναι σωστό να πει κανείς τα πράγματα με το όνομά τους. Εάν όμως ο τρόπος που τα λέει κανείς δεν είναι κατάλληλος, τότε ο κίνδυνος αποτυχίας είναι πολύ μεγάλος. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός, ότι κανένας δεν ενδιαφέρεται να επενδύσει σε ένα πολιτικό περιβάλλον που διαχέεται από δημαγωγία και ανασφάλεια. Το παιχνίδι που παίζει η Κυβέρνηση είναι γεωπολιτικό, αλλά σε άκρως ολισθηρή επιφάνεια. Εάν συνεχίσει να αγνοεί την πραγματικότητα και δεν μπορέσει να ξεκινήσει η ανάπτυξη, τότε τα επακόλουθα θα είναι οδυνηρά και για τον τουρισμό.

Για παράδειγμα: σε περίπτωση στάσης πληρωμών πολλές  τουριστικές επιχειρήσεις δεν θα μπορέσουν να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, με συνέπεια οι περισσότερες από αυτές να μην μπορέσουν να προσφέρουν τις υπηρεσίες που έχουν προπληρώσει, όσοι έχουν κλείσει ήδη τις διακοπές τους στην Ελλάδα. Ο κίνδυνος πτώσης των δεικτών ποιότητας είναι υψηλός. Δεν θα λειτουργήσουν ομαλά υπηρεσίες, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα το τουριστικό προϊόν (αεροελεγκτές, συγκοινωνίες, κλπ.) και άλλες οι οποίες είναι απαραίτητες και αναμφίβολα αναντικατάστατες (νοσοκομεία, ιατρο-φαρμακευτική περίθαλψη, κλπ.). Ας μην σκεφτούμε τον κίνδυνο κοινωνικών αναταραχών και κινδύνου πόλωσης ακραίων πολιτικών δυνάμεων.

Το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν προχωράει οφείλεται στο ότι δεν υπάρχει ενότητα. Όταν δεν υπάρχει ενότητα, οδηγούμαστε σε αδιέξοδες καταστάσεις ή κλωθογυρίζουμε. Έτσι δυστυχώς έγινε και με την βαρειά βιομηχανία της Ελλάδας.